Romatoloji Nedir, Ne ile İlgilenir?
Romatoloji; eklemler, kas-iskelet sistemi, bağ dokusu ve bağışıklık sistemini etkileyen romatizmal hastalıkların tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenen İç Hastalıkları yan dal uzmanlık alanıdır.
Romatolojik hastalıklar yalnızca eklemleri değil; cilt, göz, akciğer, böbrek, damarlar ve diğer organ sistemlerini de etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirmede hastanın yakınmaları, fizik muayenesi, laboratuvar ve görüntüleme bulguları birlikte ele alınır. Erken tanı ve uygun tedavi; hastalık aktivitesini kontrol altına almak, kalıcı organ ve eklem hasarını önlemek, işlevselliği ve yaşam kalitesini korumak açısından önemlidir.
Poliklinikte Değerlendirilen Başlıca Hastalıklar
- Romatoid artrit
- Aksiyel spondiloartrit / ankilozan spondilit
- Psöriatik artrit
- Sistemik lupus eritematozus (SLE)
- Sjögren sendromu ve skleroderma
- Behçet hastalığı ve vaskülitler
- Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF)
- Gut ve diğer kristal artropatiler
- Polimiyaljiya romatika
- Osteoartrit (kireçlenme)
- Osteoporoz
- Gerektiğinde diğer inflamatuvar ve otoimmün hastalıkların multidisipliner değerlendirilmesi
Değerlendirme Yöntemleri
- Ayrıntılı hastalık öyküsü ve fizik muayene
- İnflamasyon belirteçleri, otoantikorlar ve gerekli laboratuvar testleri
- Kas-iskelet sistemi ultrasonografisi
- Gerektiğinde MR ve diğer görüntüleme yöntemleri
- Hastalığa özgü aktivite ve fonksiyon değerlendirmeleri
- Kemik mineral yoğunluğu ölçümü
- Organ tutulumu şüphesinde ilgili branşlarla multidisipliner değerlendirme
Tedavi Yaklaşımı
Tedavi, hastalığın türüne, aktivitesine, organ tutulumuna ve hastanın bireysel özelliklerine göre planlanır.
- Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar ve gerektiğinde kortikosteroidler
- Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD)
- Biyolojik DMARD'lar ve hedefe yönelik sentetik tedaviler
- Ultrason eşliğinde eklem enjeksiyonu ve ponksiyonlar
- Osteoporoz tedavileri
- Egzersiz, rehabilitasyon ve yaşam tarzı düzenlemeleri
- Hasta eğitimi ve tedavi uyumunun izlenmesi
Sık Sorulan Sorular
Romatizma testleri normalse hastalık olmadığı söylenebilir mi?
Hayır. Romatolojik hastalıkların tanısı yalnızca kan testleriyle konulmaz. Bazı hastalarda testler normal olduğu halde hastalık bulunabilir.
RF, Anti-CCP veya ANA pozitifliği kesin romatizma anlamına gelir mi?
Hayır. Test sonuçları hastanın şikâyetleri ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Her eklem ağrısı romatizma mıdır?
Hayır. Ağrının yanında şişlik, sabah tutukluğu, hareket kısıtlılığı ve sistemik belirtilerin bulunması inflamatuvar hastalık açısından önem taşıyabilir.
Romatizmal hastalıklar tedavi edilebilir mi?
Birçoğu kroniktir; ancak günümüzde uygun tedaviyle hastalık aktivitesi kontrol altına alınabilir ve kalıcı hasar riski azaltılabilir.
Biyolojik ve hedefe yönelik tedaviler güvenli midir?
Uygun hastalarda etkili tedavilerdir. Tedavi öncesinde enfeksiyon ve gerekli diğer risk değerlendirmeleri yapılır; tedavi süresince düzenli klinik ve laboratuvar takipleri sürdürülür.