|
|
|
|
Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır 4 Şubat Dünya Kanser gününde Kanser ile savaşımız devam ediyor. Kanser ile savaşımızda uygulanması gerekenleri şu şekilde özetleyebiliriz : ♥ Sigara ve alkol kullanmama, ♥ Uzun süre ve tehlikeli saatlerde güneş altında kalma, ♥ Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalma, ♥ Kimyasal maddelerden sakınma ( katran, benzin, boya maddeleri v.b. ) ♥ Bazı virüslere kaşı aşılanma, ♥ Hava kirliliğinden korunma, ♥ Radyasyona maruz kalma, ♥ Dengeli ve yeterli beslenme,  Kanserde Erken Tanıya Kulak Ver Kendi Kendinizin Bekçisi Olun Kontrollerinizi Yaptırın Erken Tanı : ♥ Tedavi Şansını Arttırır, ♥ Tedaviyi Kolaylaştırır, ♥ Tedavi Giderlerini Azaltır, ♥ Doku ve Organ Kaybını Önler, ♥ Sakatlık Bırakmaz, HAYAT KURTARIR  Tütün kullanımı ve pasif içicilik Tütün kullanımı en önde gelen önlenebilir kanser nedenidir. Akciger kanserlerinin %80-90’ının ve kanser ölümlerinin üçte birinin nedeni tütün ve tütün ürünleridir. Tütün ürünlerinin neden oldugu kanserler arasında akciger kanserinden baska bas-boyun, gırtlak, mesane, böbrek, pankreas ve mide kanserleri de bulunmaktadır. Her türlü tütün kullanımından kaçınılması ve pasif maruziyetin önlenmesi etkin korunma saglar.  Alkol tüketimi Asırı alkol tüketimi bas-boyun, yemek borusu, meme, bagırsak ve karaciger kanseri riskini artırmaktadır. Günde 25 gramdan fazla alkol alımı (yaklasık 250 ml sarap veya 500 ml bira) üst sindirim sistemi kanserleri için riski artırır. Günde 100 gram alkol tüketimi ise (Yaklasık 1 litre sarap veya 2 litre bira) ise bu riski ha_f içiciler veya hiç içmeyenlere göre 4-6 kat artırır. Alkol tüketimini azaltmak kanseri önlemede etkili bir yöntemdir.  Fiziksel aktivite Dünya genelinde meme ve kalın bagırsak kanserlerinin dörtte birinin nedeninin Fiziksel aktivite yapmamak oldugu tahmin edilmektedir. Düzenli egzersiz yapmanın meme ve kalın bagırsak kanserleri riskini azalttıgı ise iyi bilinmektedir. Bu yararlar egzersizin vücut kilo kontrolünü saglamadaki olumlu etkisinden bagımsızdır. Eriskinlerin haftada 5 gün, 30 dakika süre ile orta yogunlukta Fiziksel aktivite yapmaları bu kanserler için riski azaltmaktadır. Okul çagındaki çocuk ve gençlerin ise her gün 60 dakikalık orta dereceli veya daha yogun _ziksel aktivite yapmaları gerekmektedir.  Saglıklı beslenme Arastırmalar, beslenme ile çesitli kanserler arasındaki iliskiyi göstermektedir. Örnegin, günlük olarak 80-100 gram kadar meyve veya sebze tüketiminin agız kanserleri için riski %20, mide kanseri için ise %30 kadar azalttıgı çalısmalarda gösterilmistir. Her gün yüksek li gıdalar (günde ortalama 27 gram) tüketilmesi bagırsak kanseri riskini %20 azaltmaktadır. Öte yandan kırmızı et ve islenmis etlerin tüketilmesi bagırsak kanseri riskini artırmakta, yüksek oranda tuz ve tuzlanmıs gıdaların tüketilmesi ise mide kanseri riskini artırmaktadır. Enerji yogun gıdaların, doymus yagların, sekerli içeceklerin, tuzlu gıdaların, kırmızı etin, islenmis veya asırı kızartılmıs etlerin tüketiminin kısıtlanması yanında sebze, meyve ve tam tahıllı gıdalardan zengin saglıklı besinlerin tüketilmesi ile bu kanserler için risk azaltılabilir.  Saglıklı kilo Fazla kilolu veya obez olmanın (Vücut kitle indeksinin 25 veya 30’un üzerinde olması) rahim, böbrek, yemek borusu, mide, kalın bagırsak, meme (Menopoz sonrası kadınlarda), prostat, safra kesesi ve pankreas kanserleri için riski artırdıgı iyi bilinmektedir. Düzenli egzersiz yanında dogru beslenme ile saglıklı kilonun korunması kanser riskini azaltabilmektedir.  Günes ısınları Vücutlarımızın D vitamini üretebilmesi için düsük düzeyde günes ısınlarına gereksinim vardır. Öte yandan, günes ısınlarına veya yapay ultraviyole ısın kaynaklarına asırı maruz kalınması her türlü cilt kanseri için riski artırmaktadır. Çesitli UV ısın kaynaklarından (Solarium ve günes yatakları) uzak durmak, fazla günes ısınlarından sakınmak, günes ısınlarından koruyucu kremler ve giysilerle korunmak, kansere karsı etkili önlemlerdir.   Enfeksiyonlar Kanser bir enfeksiyon hastalıgı degildir. Ancak, kanser riskini artırabilen çesitli enfeksiyon etkenleri vardır. Kanserden ölümlerin, gelismekte olan ülkelerde yaklasık%22’sine, gelismis ülkelerde ise %6’sına karaciger, rahim agzı ve mide kanserlerine neden olabilen hepatit B veya C virüsleri, insan papilloma virüsü ve helikobakter pilori bakterisi gibi kronik enfeksiyonlar yol açmaktadır. Saglık güvenligi önlemlerinin alınması, etkin tedaviler ve saglıklı davranıs degisiklikleri çesitli enfeksiyonlar için risk faktörlerine maruziyeti azaltarak kansere karsı etkili korunma saglar. |













